تعریف کوتاه آغوز
آغوز یا ماک اولین شیری است که گاو تولید میکند. آغوز از شیر طبیعی بسیار غنیتر میباشد، ولی بطور خاص میزان ایمونوگلوبولین های (آنتیبادیها) آغوز بسیار بیشتر از شیر طبیعی است. آنتیبادیها در ایجاد سیستم ایمنی بدن و جلوگیری از بروز بیماریهای عفونی نقش دارند.
همچنین آغوز میزان انرژی بالاتری نسبت به شیر طبیعی دارد که این برای گوساله تازه متولد شده که ذخیره چربی بالایی ندارد، بسیار مهم میباشد.
کیفیت آغوز
کیفیت آغوز بر اساس غلظت آنتی بادی های موجود در آن تعریف میشود و میزان آن از گاوی به گاو دیگر بسیار متغیر است.
آنتیبادیها نمیتوانند در زمان بارداری از گاو ماده به گوساله انتقال یابند، بنابراین گوساله در زمان تولد بدون ایمنی و دفاع در برابر پاتوژنها متولد میشود و بلافاصله پس از وارد شدن به کانال زایمان در معرض چالشها قرار خواهد گرفت.
اگر گوساله بلافاصله پس از تولد میزان کافی از آنتیبادیها را از طریق آغوز دریافت نکند، انتقال غیرفعال آنتیبادیها (FPT) بروز مینماید. نرخ مرگ و میر و بیماری در گوسالههای با FPT بسیار بالا است. گوسالههایی هم که زنده میمانند نرخ رشد ضعیفتری نسبت به گوسالههایی که آغوز با کیفیت مناسب دریافت کردهاند دارند.
مقدار و نحوه
گوسالههای تازه متولد شده باید به میزان 10 تا 15 درصد از وزن بدنشان (4 تا 6 لیتر برای گوسالههای 40 کیلوگرمی) با یک آغوز طلایی در 6 ساعت اول زندگی تغذیه شوند. آغوز طلایی، آغوز با کیفیت بالایی است که حاصل اولین شیردوشی پس از گوسالهزایی است. به یاد داشته باشید از آنجایی که شیردان گوساله تازه متولد شده ظرفیت محدودی و تقریباً 1.5 تا 2 لیتر دارد، باید با میزان آغوز کمتر ولی در دفعات بیشتر مورد تغذیه قرار گیرد. (یعنی 2 بار تغذیه در 12 ساعت اول زندگی)
گوساله تازه متولد شده توانایی مکیدن پستان مادر را ندارد، پس باید برای خوراندن آغوز ظرفی را در نظر بگیرید و آغوز را درونش بریزید. در این صورت میتوانید به راحتی سر گوساله را به داخل ظرف ببرید تا متوجه خوردن آغوز شود.
برخی از دامداران سطل های مخصوصی را برای خوراندن آغوز دارند. این سطل را در قسمت پایین سوراخ و لوله باریکی را از آنجا وارد میکنند که با این روش به راحتی قسمت مربوط به لوله یا شلنگ جلوی دهان گوساله قرار میگیرد و او با مکیدن، خوردن آغوز را شروع مینماید. این روش تنها برای خوراندن آغوز نمیباشد بلکه در روزهای ابتدایی برای شیر دادن به گوساله هایی که تازه متولد شده اند هم استفاده میشود.
